गन्तीको पुस्तकको परिचय
हिब्रू बाइबलमा गन्तीको पुस्तकको अगाडिको वाक्याशं “र उहाँले भन्नुभयो” नै यस पुस्तकको शिर्षक राखिएको छ, जसले यो देखाउँछ कि यो लेवीको पुस्तकहरुको निरन्तरता अर्थात तोराहको एक अंश हो ।
पछि ग्रीक बाइबल (सेप्टुएजेन्टLXX) मा “एरिथ्मोइ” भनेर शिर्षक दिइएको छ, जसको अर्थ “गन्तीहरु वा संख्याहरु” हो । तोराहको यस खण्डलाई यस पुस्तकमा रहेको दुई वटा गणनाको (पहिलो पुस्ताः सिनै पर्वतमा, दोस्रो पुस्ताः मोआबको मैदानमा) आधारमा गन्ती नाम दिइएको हो । तर यस पुस्तकमा इस्राएलीहरुको गन्तीभन्दा पनि उजाडस्थानमा तिनीहरुको गनगनको बारेमा बढी उल्लेख गरिएको छ, यसकारणले यसलाई गनगनको पुस्तक पनि भन्न सकिन्छ ।
लेखक : मोशाका पाँच पुस्तकहरु मध्ये लेवीहरुको पुस्तक तेस्रो हो । यस पुस्तकका २७ अध्यायहरुमा ५६ पटक परमेश्वरले यी व्यवस्था र विधिविधानहरु मोशालाई भन्नुभयो भनेर उल्लेख गरिएको छ ।
पुस्तक लेखन मिति : ई.पू. १४४५–१४०५
- उत्पत्तिमा हामी मानिस पतन भएको देख्छौं ।
- प्रस्थानमा हामी मानिसलाई छुटकारा दिइएको देख्छौं ।
- लेवीमा हामी मानिसलाई परमेश्वरको आराधना गरिरहेको देख्छौं।
- गन्तीमा हामी मानिसलाई परमेश्वरको विरुद्धमा विद्रोह गरिरहेको देख्छौं ।
मरुभुमीमा घुमफिर
कनानको प्रतिज्ञा गरिएको भूमि मिश्रबाट केवल ११ दिनको पैदल दूरीमा थियो । यद्यपि, १२ जाशुसहरू मध्ये १० जनाले फिर्ता ल्याएको नकारात्मक र निराशाजनक रिपोर्टहरूको कारण र इस्राएलका मानिसहरूले २ जाशुसहरू, यहोशू र कालेबले फिर्ता ल्याएको सकारात्मक रिपोर्टलाई बेवास्ता गर्ने छनौट गरेको कारण, इस्राएलीहरूले गनगन गरे र परमेश्वरको विरुद्धमा विद्रोह गरे, र वास्तवमा तिनीहरूलाई १३,७८० दिन लाग्यो ।
तिनीहरूको अविश्वास र अनाज्ञाकारिताको कारण, परमेश्वरले घोषणा गर्नुभयो कि, दुई विश्वासी जाशुसहरू, यहोशू र कालेब बाहेक, २० वर्षभन्दा माथिका त्यो विद्रोही पुस्ताहरु कनान देश प्रतिज्ञा गरिएको भूमिमा प्रवेश गर्नु अघि मर्नेछन् । मिश्रबाट प्रस्थान गरेको ४० वर्षपछि प्रतिज्ञा गरिएको भूमि जित्नको लागि उजाडस्थानमा नयाँ पुस्तालाई तालिम र अनुशासन दिइएको थियो ।
“अब यी कुराहरू हाम्रा उदाहरण बनेका छन्, ताकि हामीले तिनीहरूले जस्तै दुष्ट कुराहरूको तृष्णा गर्नुहुँदैन।’’ १ कोरिन्थी १०ः६
खराब उदाहरणहरू
गन्तीको पुस्तकले परमेश्वरका जनहरूको रूपमा कस्तो व्यवहार नगर्ने भन्ने धेरै उदाहरणहरू प्रदान गर्दछ । १० अविश्वासी स्काउटहरूले नकारात्मक रिपोर्ट दिए, जसले मानिसहरूलाई यति निरुत्साहित गर्यो कि तिनीहरू ठूलो स्वरले रोए, मोशा र हारूनको विरुद्धमा गनगन गरे, र तिनीहरूलाई ढुङ्गाले हानेर मार्न चाहन्थे। तिनीहरूले घोषणा गरे कि तिनीहरू बरु मिश्रमा मर्नु पर्ने थियो! मानिसहरूले विश्वासी स्काउटहरू, यहोशू र कालेबको आग्रहलाई अस्वीकार गरे, जसले भनेः “हामी तुरुन्तै माथि जाऔं र अधिकार कब्जा गरौं, किनकि हामी यसलाई जित्न सक्षम छौं।“ गन्ती १३ः३०। तिनीहरू मिश्र फर्कन चाहन्थे!
राम्रो रिपोर्ट
यहोशू र कालेबले घोषणा गरेः “हामीले जासुसी गर्न गएको देश अत्यन्तै राम्रो देश हो। यदि परमप्रभु हामीसँग प्रसन्न हुनुहुन्छ भने उहाँले हामीलाई यस देशमा ल्याउनुहुनेछ र दूध र मह बग्ने देश हामीलाई दिनुहुनेछ। केवल परमप्रभुको विरुद्धमा विद्रोह नगर, न त यस देशका मानिसहरूसँग डराऊ, किनकि तिनीहरू हाम्रा रोटी हुन्। तिनीहरूको सुरक्षा तिनीहरूबाट हटेको छ, र परमप्रभु हामीसँग हुनुहुन्छ। नडराऊ।“ गन्ती १४ः७–९।
अविश्वास र अनाज्ञाकारिता
मानिसहरूले ढुङ्गाले हानेर मार्न चाहेर आफ्नो अनाज्ञाकारितालाई जायज ठहराउन खोजे। यस बिन्दुमा परमप्रभुको महिमा पालमा देखा पर्यो र परमेश्वरले घोषणा गर्नुभयोः “यी मानिसहरूले मलाई कहिलेसम्म अस्वीकार गर्नेछन्? र मैले तिनीहरूमाझ गरेका सबै चिन्हहरू देखेर पनि तिनीहरूले मलाई कहिलेसम्म विश्वास गर्नेछैनन्? म तिनीहरूलाई महामारीले प्रहार गर्नेछु र तिनीहरूलाई अधिकारबाट वञ्चित गर्नेछु…“ मोशाले मानिसहरूको तर्फबाट बिन्ती गरे। परमप्रभुले घोषणा गर्नुभयोः “किनकि यी सबै मानिसहरू जसले मेरो महिमा र मिश्र र उजाडस्थानमा मैले गरेका चिन्हहरू देखेका छन्, र दश पटक मलाई परीक्षामा पारेका छन्, र मेरो कुरा सुनेका छैनन्, तिनीहरूले मैले तिनीहरूका पुर्खाहरूसँग शपथ खाएको देश अवश्य देख्ने छैनन्, न त मलाई अस्वीकार गर्नेहरूमध्ये कसैले पनि यो देख्नेछन्। तर मेरो सेवक कालेब, किनभने उसको आत्मा फरक छ र उसले मलाई पूर्ण रूपमा पछ्याएको छ, म उसलाई त्यो भूमिमा ल्याउनेछु जहाँ ऊ गएको थियो, र उसका सन्तानहरूले त्यो अधिकार गर्नेछन्।“ गन्ती १४ः२२–२४
परमेश्वरको न्याय
“अनि परमप्रभुले मोशा र हारूनलाई भन्नुभयो, म कहिलेसम्म यो दुष्ट समुदायलाई सहनेछु जसले मेरो विरुद्धमा गुनासो गर्छ? इस्राएलका सन्तानहरूले मेरो विरुद्धमा गरेका गुनासोहरू मैले सुनेको छु… मेरो विरुद्धमा गुनासो गर्ने तिमीहरू सबैको लाश यस उजाडस्थानमा खस्नेछ, तिमीहरू सबै जसको गन्ती २० वर्ष र सोभन्दा माथिका थिए, यपुन्नेहका छोरा कालेब र नूनका छोरा यहोशू बाहेक। तिमीहरूलाई बसोबास गराउने कसम खाएको देशमा तिमीहरू कहिल्यै प्रवेश गर्नेछैनौ। तर तिमीहरूका साना केटाकेटीहरू, जसलाई तिमीहरूले भनेका थियौ, तिनीहरू पीडित हुनेछन्, म तिनीहरूलाई ल्याउनेछु र तिनीहरूले त्यो देश थाहा पाउनेछन् जुन तिमीहरूले घृणा गरेका छौ। तर तिमीहरूको हकमा, तिमीहरूका लाशहरू उजाडस्थानमा खस्नेछन्।“ गन्ती १४ः२६–३२
कोरहको विद्रोह
कोरहले मोशा र हारूनको विरुद्धमा विद्रोह गर्न २५० जना नेताहरूलाई परिचालन गरेः “तिमीहरू आफैंमाथि धेरै बोक्छौ, किनकि सबै समुदाय पवित्र छन्, र परमप्रभु तिनीहरूका बीचमा हुनुहुन्छ। त्यसो भए तिमीहरू किन आफूलाई परमप्रभुको समुदायभन्दा माथि उचाल्छौ?“ गन्ती १६ः३। यस समानतावादी क्रान्तिको लागि मोशाको प्रतिक्रिया परमप्रभुतिर फर्कनु थियो। आफ्नै लडाइँहरू नलड। तिमीहरू परमेश्वरका लडाइँहरू लड। परमेश्वरलाई तिमीहरूको लडाइँ गर्न देऊ। परमप्रभुले स्वर्गबाट आगो पठाउनुभयो जसले विद्रोहीहरूलाई भस्म गर्यो र पृथ्वीले तिनीहरूलाई निल्यो (गन्ती १६ः३१–३५)।
असन्तुष्ट
तर, परमेश्वरको शक्तिको यो प्रदर्शन पछि पनि, इस्राएलका सन्तानहरूले मोशा र हारूनको विरुद्धमा अझै पनि गुनासो गरे (गन्ती १६ः४१)। धेरै शक्तिशाली चमत्कारहरू र चमत्कारी प्रबन्धहरूको बावजुद, इस्राएलका सन्तानहरूले निरन्तर गनगन, गुनासो र विद्रोह गरे। मोशाले आफ्नी बहिनी मरियम र भाइ, प्रधान पूजाहारी हारूनको राजद्रोहको सामना पनि गरे। ईर्ष्या, सम्मानको चाहना र आलोचनात्मक मनोभावले गर्दा मरियमले पश्चात्ताप नगरेसम्म सात दिनसम्म कुष्ठरोगको सजाय भोग्नुपर्यो।
सर्पहरू
जब, उजाडस्थानमा परमेश्वरले खानाको प्रबन्ध गर्नुभएकोमा कृतज्ञ हुनुको सट्टा, इस्राएलीहरूले मिश्र फर्कन रुचाउने भन्दै गनगन गरे। परमेश्वरले तिनीहरूलाई एक प्रकारको क्षुद्र रोगले प्रहार गर्नुभयो।
साँच्चैको महामारी (गन्ती ११ः३३)। “र बाटोमा मानिसहरूको मन धेरै निराश भयो। मानिसहरूले परमेश्वर र मोशाको विरुद्धमा भनेः तपाईंले हामीलाई किन मिश्रबाट उजाडस्थानमा मर्न ल्याउनुभएको? किनकि त्यहाँ खाना छैन र पानी पनि छैन, र हाम्रो आत्माले यो बेकारको रोटीलाई घृणा गर्छ। त्यसैले परमप्रभुले मानिसहरूमाझ अग्निमय सर्पहरू पठाउनुभयो, र तिनीहरूले मानिसहरूलाई टोके; र इस्राएलका धेरै मानिसहरू मरे।“ गन्ती २१ः५–६
खम्बामा टाँगिएको काँसाको सर्प
जब मानिसहरूले स्वीकार गरेः “हामीले पाप गरेका छौं, किनकि हामीले परमप्रभु र तपाईंको विरुद्धमा बोलेका छौं। परमप्रभुलाई प्रार्थना गर्नुहोस् कि उहाँले हामीबाट सर्पहरू हटाउनुहोस्।“ परमप्रभुले मोशालाई आज्ञा दिनुभयोः “एउटा अग्निमय सर्प बनाऊ र त्यसलाई खम्बामा राख; र डसिएको हरेक व्यक्ति, जब उसले त्यसलाई हेर्छ, बाँच्नेछ। त्यसैले मोशाले एउटा कांस्य सर्प बनाए र त्यसलाई खम्बामा राखे; र त्यस्तै भयो, यदि सर्पले कसैलाई टोकेको थियो, जब उसले काँस्य सर्पलाई हेर्थ्यो, ऊ बाँच्थ्यो।“ गन्ती २१ः८–९
सेवा गर्न बचाइयो
गन्तीले स्पष्ट पार्छ कि इस्राएलका सन्तानहरू परमेश्वरको सेवा गर्न मिश्रको दासत्वबाट मुक्त भएका थिए। तिनीहरूलाई सेवा गर्न बचाइयो। गन्तीमा ८० पटक हामी पढ्छौंः “परमेश्वरले मोशालाई भन्नुभयो…“ परमेश्वरको निर्देशनबाट, हामी सिक्छौंः सावधानी; स्वच्छता र महँगोपन।
सतर्कता
प्रत्येक कुललाई अन्य कुलहरूको सम्बन्धमा एक विशेष स्थान तोकिएको थियो। शिविर एउटा खोक्रो आयत हुनुपर्थ्यो जसको बीचमा बासस्थान थियो र प्रत्येक कुललाई तोकिएको विशेष स्थानहरू थिए। बादलको खामो, वा आगो सर्दा, इस्राएलका मानिसहरूले पालना गर्नुपर्थ्यो। बासस्थानको फर्निचर र उपकरणहरू भत्काउने र ढुवानी गर्ने सन्दर्भमा धेरै विशिष्ट निर्देशनहरू दिइएको थियो। मार्चको क्रम विशिष्ट थियो, यहूदाको कुलले नेतृत्व गर्दै। गन्तीहरूले लापरवाहीको पापको लागि दण्ड निर्दिष्ट गर्दछ। परमेश्वरले आफ्ना मानिसहरू सावधान रहने अपेक्षा गर्नुहुन्छ।
सफाई
शिविर निष्कलंक सफा हुनुपर्थ्यो। “स्वच्छता ईश्वरीयताको छेउमा छ,’’ भन्ने अभिव्यक्तिलाई संख्याको पुस्तकबाट ठूलो समर्थन प्राप्त छ, जसले सफा, र व्यवस्थित शिविरको लागि परमेश्वरको चासोलाई निर्दिष्ट गर्दछ। परमेश्वर पवित्र हुनुहुन्छ र उहाँले आफ्ना मानिसहरूलाई पनि पवित्र हुन चाहनुहुन्छ।
महँगोपन
दैनिक, साप्ताहिक र मासिक आधारमा बलिदान आवश्यक थियो। परमेश्वरलाई केवल उत्तम कुरा चढाउन सकिन्छ। आराधनाको बलिदान चाहिन्छ। साँचो प्रेम बलिदानद्वारा मापन गरिन्छ। संख्याबाट हामी देख्न सक्छौं कि परमेश्वर एक सर्वव्यापी आगो हुनुहुन्छ। हामीले परमेश्वरसँग डराउनु पर्छ र उहाँको आवश्यकता र प्रकृति अनुसार उहाँको पूजा गर्नुपर्छ, हाम्रो आफ्नै होइन।
पछि हट्ने निराशा
संख्याले पछि हट्नुको निराशालाई पनि चित्रण गर्दछ। यहाँ बच्चाहरू इजिप्टको दासत्वबाट मुक्त भएका थिए, तर तिनीहरू अझै दूध र मह बग्ने प्रतिज्ञा गरिएको भूमिमा प्रवेश गरेका थिएनन्। यो पछि हटेका क्रिश्चियनको चित्र हो, जसमा ख्रीष्टको आनन्द लिनको लागि धेरै संसार छ र संसारको आनन्द लिनको लागि धेरै ख्रीष्ट छ।
मोशाको पाप
मोशाले असन्तुष्ट, असन्तुष्ट, गुनासो गर्ने मानिसहरूको यति ठूलो समूहलाई नेतृत्व गर्दै उदाहरणीय काम गरे। यद्यपि, जब परमेश्वरले उनलाई चट्टानसँग कुरा गर्न आज्ञा दिनुभयो, उनले चट्टानलाई दुई पटक प्रहार गरे। यस अनाज्ञाकारिताको कारण, परमेश्वरले मोशालाई भन्नुभयो कि उनी प्रतिज्ञा गरिएको भूमिमा प्रवेश गर्नेछैनन्। कसैले सोध्न सक्छ, हामीलाई किन यति कठोर सजाय सानो अपराध जस्तो लाग्न सक्छ?
त्यो चट्टान ख्रीष्ट थियो
यद्यपि, तपाईंले १ कोरिन्थी १०ः४ मा पढ्नुभयो, कि उजाडस्थानमा बच्चाहरूलाई धान्न पानी बग्ने चट्टान ख्रीष्ट हुनुहुन्थ्यो। ख्रीष्टले हाम्रा पापहरूको लागि एक पटक दुःख भोग्नुभयो। उहाँलाई दोस्रो पटक प्रहार गर्न सकिँदैन। न त उहाँलाई जबरजस्ती गर्न आवश्यक थियो। उहाँले हाम्रो लागि आफ्नो जीवन स्वेच्छाले त्याग्नुभयो।
गन्तीमा परमेश्वर
गन्तीले हामीलाई परमेश्वरको बारेमा धेरै कुरा बताउँछः उहाँ प्रेम र दयाको परमेश्वर हुनुहुन्छ, जसले आफ्ना मानिसहरूलाई खाना, पानी र सुरक्षा प्रदान गर्नुहुन्छ। हामी उहाँको व्यवस्था र विद्रोहको न्यायमा परमेश्वरको पवित्रता, न्याय र क्रोध पनि देख्छौं। परमेश्वर एक पवित्र परमेश्वर हुनुहुन्छ र हामीले उहाँलाई डराउनु पर्छ र उहाँको पूजा गर्नुपर्छ।
येशू गन्तीमा
- गन्तीले हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको बारेमा धेरै कुरा प्रकट गर्दछ। “र जसरी मोशाले उजाडस्थानमा सर्पलाई उचाले, त्यसरी नै मानिसको पुत्रलाई उचालिनुपर्छ, ताकि उहाँमा विश्वास गर्ने जो कोही नाश नहोस्, तर अनन्त जीवन पाओस्। किनकि परमेश्वरले संसारलाई यति प्रेम गर्नुभयो कि उहाँले आफ्नो एकमात्र पुत्र दिनुभयो कि उहाँमा विश्वास गर्ने जो कोही नाश नहोस् तर अनन्त जीवन पाओस्।“ यूहन्ना ३ः१४–१६। पापका सर्पहरूले हामी सबैलाई डसेका छन्, र पापको ज्याला मृत्यु हो। हामीले मुक्तिको लागि क्रूसमा टाँगिएका ख्रीष्टलाई हेर्नुपर्छ।
- येशू जीवनको रोटी हुनुहुन्छ (यूहन्ना ६ः३२–३.५)। येशू हाम्रो मुक्तिको चट्टान हुनुहुन्छ। जो तिर्खाउँछ उसले उहाँकहाँ आउनुपर्छ र पिउनुपर्छ र उहाँको भित्री अस्तित्वबाट जीवित पानीका नदीहरू बग्नेछन् (यूहन्ना ७ः३७–३९)।
- येशू परमेश्वरको थुमा हुनुहुन्छ जसले संसारको पापहरू लैजानुहुन्छ। जसरी इस्राएलले उजाडस्थानमा ४० वर्ष बिताए, त्यसरी नै येशूले आफ्नो पार्थिव सेवकाई सुरु गर्नु अघि ४० दिन उजाडस्थानमा परीक्षामा बिताउनुभयो।
- हारूनको प्रधान पूजाहारी हुने आह्वानलाई पुष्टि गर्न, १२ कुलका प्रत्येक अगुवाहरूले आफ्नो लौरो वा लौरो परमप्रभुको उपस्थितिमा राख्नुपर्थ्यो। बिहान, हारूनको लौरोमा पात, फूल र कोपिला लागेको फल लागेको थियो। अन्य हाँगाहरू अझै मरेका थिए। त्यसै गरी, परमेश्वरले हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्ट नै मसीह, हाम्रा महाप्रभु हुनुहुन्छ भनेर देखाउनुभएको छ ।
छलफलका लागि प्रश्नहरू
१. गन्तीको पुस्तकमा परमेश्वरका कुन गुणहरू प्रमुख रूपमा प्रदर्शित गरिएका छन्? निम्न पढ्नुहोस्ः गन्ती १२ः९–१६; १४ः११–३५; १६ः२०–४५; २१ः४–९।
२. हिब्रू ३ः१–४ः१६ पढ्नुहोस्। लेखकले आफ्ना पाठकहरूलाई उजाडस्थानमा इस्राएलको अनुभवबाट के चेतावनी र सल्लाह दिन्छन्?
No comments:
Post a Comment